Klik hier en ontvangons wekelijks online magazine
ZenActueel:
Iedere dag inspiratie voor een zenvol leven
Afkeer, verlangen én (je) goed voelen
Door Ramon Michielse /
Zen.nl Rotterdam / 3 september 2026
Als we ons goed voelen, ervaren we tevredenheid. Maar je goed voelen is een hele kunst.
In de zenlessen, gebaseerd op het boek
Leer voelen wat je wilt voelen van Rients, behandel ik altijd met veel plezier het hoofdstuk
Basale vormen van voelen. In dit hoofdstuk wordt naar mijn ervaring de basis van ons gedrag en de keuzes die we maken duidelijk gemaakt. Hoe je de daar mooi beschreven inzichten eenvoudig kunt overbrengen, is een blijvende uitdaging voor iedere zenleraar. Metaforen helpen daarbij. Daarom heb ik voor de lessen over verlangen en afkeer de Verlangen en Afkeer meter (V.A.-meter) bedacht, als variant op de bekende VU-meter (volume meter).
De V.A.-meter laat zien hoe het op een bepaald moment staat met onze verlangens en afkeer. Zie hem niet als een oordeel over goed of fout, maar als een instrument dat inzicht geeft. Net zoals een snelheidsmeter alleen je snelheid aangeeft, laat de V.A.-meter zien hoe sterk verlangen of afkeer aanwezig is.
De middenpositie is niet een toestand die we voortdurend moeten vasthouden. Verlangen en afkeer zijn inherent aan ons menselijk bestaan. De kunst is steeds opnieuw en gemakkelijk naar het midden te leren terugkeren. Lukt dat, dan is er niet veel aan de hand. Slaat de meter naar rechts uit, dan spelen verlangens een grotere rol; slaat hij naar links uit, dan is er sprake van veel afkeer. Meditatie helpt ons om soepel terug te keren naar het midden. Tijdens het mediteren oefenen we om verlangens en afkeer waar te nemen zonder er direct in meegezogen te worden. Daardoor ontstaat keuzevrijheid. We hoeven niet automatisch te reageren, maar kunnen bewust kiezen hoe we met een situatie omgaan.
Afkeer herkennen we vaak aan stevige oordelen. Oordeelloos waarnemen is daarom een belangrijke zenoefening. Soms kunnen we een oordeel nog inslikken voordat we het uitspreken. Dat geeft ruimte om bij te sturen en iets constructievers te doen of juist even niets te zeggen. Verlangen en afkeer zijn onderdelen van veel van onze emoties. Voelt iets prettig, dan willen we er vaak méér van. Voelt iets onprettig, dan willen we dat het zo snel mogelijk ophoudt. Hoe sterker dat verlangen of die afkeer, hoe verder de meter uitslaat.
Onze V.A.-balans is daarom voortdurend in beweging. Dat is normaal. Maar wanneer we teveel in ons hoofd leven, merken we die beweging in ons lichaam vaak niet meer op. We verliezen het contact met deze lichamelijke signalen en worden gemakkelijker een speelbal van onze al te rationele verlangens en afkeer. Een keer uit de bocht vliegen is heel menselijk. Gebeurt het te vaak, dan kost dat veel energie, veroorzaakt het stress en schaadt het vaak onze relaties. Hoe eerder we merken dat de meter begint uit te slaan, hoe gemakkelijker we kunnen terugkeren naar het midden.
Bewust omgaan met je innerlijke V.A.-meter geeft meer inzicht in je gevoelsleven. Daardoor ontstaat meer rust, meer grip op je emoties en uiteindelijk meer tevredenheid.
Zen is het steeds beter leren kennen van je innerlijke wereld. Met wat vertrouwd is, kun je beter werken. Zo vergroot je stap voor stap de kwaliteit van de manier waarop je je leven vormgeeft én beleeft.
Ramon Michielse begeleidt, samen met Henriët van Rossum van Zen.nl Delft de weekendsesshin van 27 t/m 29 november. Het thema van deze weekendsesshin is: Het innerlijk lawaai.
Voor info en aanmelding klik hier.
Zen en bewustzijn (deel 1)
Waar blijft jouw energie?
Het juiste boek als therapie
Heb jij bevestiging nodig?
Acht tips voor het beter omgaan met angst
Hoe hoog ligt de lat?