whatsapp
 

 

ZenActueel:
Iedere dag inspiratie voor een zenvol leven




Zen.nl, Zen, meditatie, leren mediteren, Rients Ranzen Ritskes, zenmeester, bubbels, film, ouders, onvermogen, verstilling, lijden, angst, stress, alcohol, vluchtgedrag, trauma, veranderen, reflectie


Bubbels doorgeven

Sentimental Value



Door Rients Ranzen Ritskes / Zen.nl Nederland / 26 februari 2026

Vader-dochter relaties vormen een onuitputtelijke bron voor de cinema. Recent zag ik de Scandinavische film Sentimental Value, die mij onverwacht terugbracht bij de eerder besproken Amerikaanse film One Battle After the Other. Beide films zijn prijswinnend en gaan over dezelfde universele thematiek: ouders die het beste willen, maar tegelijk hun onverwerkte bubbels doorgeven aan hun kinderen. Beide tonen liefde, onvermogen en generaties die elkaar willen beschermen maar toch veel pijn doorgeven. Beide films konden wat filmculturen betreft nauwelijks verder uit elkaar liggen.

Amerikaanse intensiteit en afstand

One Battle After the Other is Amerikaans in alles: tempo, montage, geweld, volume en overvloed. De film wil veel beelden laten zien en elk moment indruk maken. Dat werd beloond met meerdere prijzen, waaronder de Golden Globe voor Beste Film, waardoor de film internationaal extra aandacht kreeg. Tegelijk maakt de vorm het moeilijk om werkelijk mee te gaan met de personages. Identificatie blijft op afstand. Hoewel het thema universeel is, voelt de weergave als een ver-van-m'n-bed-show. Je voelt de stress, ellende en zo nu en dan opluchting, maar als de film afgelopen is blijft er weinig hangen. Wie wordt er - behalve de bioscopen en makers van die film - wijzer van? Bij het zien ervan ben je echt wel even onder de indruk en uit je eigen sleur of ellende, vooral door de geweldadigheid van de wereld waarin je te gast bent. Daarna is alles weg.

Scandinavische verstilling en nabijheid

Hoe anders in Sentimental Value (foto). De film is gemaakt voor een fractie van de honderdtwintigmiljoen dollar van One Battle After the Other. Geen geweld, geen spektakel, maar ruimte, verstilling en observaties in close-ups. De film werd internationaal geprezen en won de European Film Award voor Beste Film, de belangrijkste Europese filmprijs van het jaar. Ook staat de film nog op de nominatie voor andere grote prijzen. De geweldig geacteerde personages zijn niet groter dan het leven, maar precies zoals we ze kennen. Hun bubbels worden niet uitvergroot, maar zijn precies als in ons dagelijks leven. En zonder spektakel boeit de film evenzeer. Hoe? Omdat het echt is. Je voelt voortdurend wat er op het spel staat en verveelt je geen moment.

Bubbels en intergenerationeel lijden

In beide films zie je dezelfde mechanismen: ouders die proberen te beschermen, kinderen die proberen te begrijpen en onverwerkte bubbels die zich door de generaties heen voortzetten. Niet omdat iemand iets verkeerd wil doen, maar omdat het zo gaat als je er niet iets aan doet. Onuitgesproken angst, onopgeloste pijn en overmatige zorg worden als vanzelf doorgegeven. In Sentimental Values wordt alcohol gebruikt als een manier om met stress en onverwerkte bubbels om te gaan, in One Battle After the Other zijn dat softdrugs. Beide films laten zien hoe dit vluchtgedrag bijdraagt aan de bubbels en het doorgeven ervan aan de volgende generatie. Je ziet hoe weinig er nodig is om lijden te reproduceren.

Beide films laten elk op hun eigen manier zien dat het hard werken is om te dealen met alle bubbels die je meekrijgt. En het slot toont dat het de jonge generaties ternauwernood gelukt is en zij op hun beurt hun trauma’s weer zullen doorgeven.

Dat is misschien wel de kern: oplossen is zeldzaam, doorgeven is de standaard. Juist daar kan meditatie het script van levens veranderen.

Wat meditatie hier had kunnen doen

Tussen de regels door voel je hoeveel meditatie had kunnen betekenen. Een klein beetje zelfreflectie bij een ouder kan al veel lijden voorkomen of beperken. Een paar millimeter meer bewust zijn van je eigen bubbels kan het verschil maken tussen doorgeven en doorzien. Meditatie voorkomt niet dat we mensen met generationele bubbels zijn, maar het maakt het minder waarschijnlijk dat we onnodig lijden gewoon maar doorgeven. Sentimental Value en One Battle After the Other laten twee werelden zien. De ene wereld verhoogt het volume, de andere verstilt juist een beetje. In beide werelden zie je dat ouders en kinderen elkaar willen begrijpen, maar nauwelijks weten hoe ze dat moeten doen.