Klik hier en ontvangons wekelijks online magazine
ZenActueel:
Iedere dag inspiratie voor een zenvol leven
Dansen met de dood
Waarom maken jullie een voorstelling over de dood?
“Veel mensen proberen de dood zo lang mogelijk buiten beeld te houden. In de voorstelling vraagt het hoofdpersonage zich af of het niet verstandig is alvast een beetje met de voorbereiding te oefenen. Niet vanuit somberte, maar juist om bewuster te leven. Want als je de dood in de ogen durft te kijken, wordt ieder moment kostbaar.” Christina ziet daarin een duidelijke verwantschap met zen. Ook in de zenbeoefening proberen we de werkelijkheid niet mooier te maken dan zij is. Alles verandert en niets blijft. Door daar niet voor weg te lopen, kan er juist ruimte ontstaan om vollediger aanwezig te zijn.Hoe heeft jouw zenbeoefening de voorstelling beïnvloed?
“Mijn motivatie om deze voorstelling te maken komt – naast alle prachtige muziek die er rondom de thematiek is geschreven- voor een belangrijk deel voort uit mijn zenpraktijk. In mijn zenbeoefening merkte ik dat juist de vragen en onderwerpen rondom de dood mij het meeste zijn bijgebleven. Zoals de vraag jaren gelden in mijn zencoaching: “wat als je nu zou doodgaan, wat voel je dan’ en een sesshin (januari 2025) waarin de eindigheid van ons leven centraal stond. Omdat ik merk dat ik de dood eigenlijk doodeng vindt, omdat ik het niet kan controleren of beïnvloeden en niet zelf in de hand heb. En juist daardoor wordt het een prachtig middel om me te oefenen in het voelen van angst, weerstand en het wel of niet kunnen accepteren. En om me te stimuleren om in het hier en nu te blijven, want als ik dat kan op het moment dat de dood zich echt aandient zijn al mijn jaren zenbeoefening het zeker waard geweest. En uiteindelijk blijft het omgaan met die doodsangst de belangrijkste oefening om beter in het leven te staan, het gaat uiteindelijk om hetzelfde. De dood maakt het leven niet minder waardevol, maar juist kostbaarder.”Jullie noemen Dansen met de Dood een immersieve voorstelling. Wat betekent dat?
“Het is geen traditionele voorstelling waarbij het publiek op afstand in rijen stoelen zit te kijken. Alles gebeurt om je heen en spreekt verschillende zintuigen aan. Als bezoeker word je gedeeltelijk onderdeel van wat er gebeurt. Je hoeft niet te acteren, maar je wordt wel uitgenodigd om mee te bewegen in de ervaring.” De voorstelling heeft de opbouw van een muziektheatraal ritueel. Muziek, zang, dans, beelden en ruimte vormen samen één geheel. Het publiek doorloopt als het ware een reis langs de verschillende gezichten van de dood: confronterend en rauw, maar ook licht, ontroerend en soms humoristisch.Waarom zouden mensen met meditatie-ervaring zich hierdoor aangesproken kunnen voelen?
“Bij onze vorige immersieve voorstelling merkte ik dat juist mensen met een meditatieachtergrond veel met deze vorm konden. Zij zijn gewend om aandachtig waar te nemen en niet alles onmiddellijk te willen begrijpen of beoordelen. In deze voorstelling hoef je het verhaal niet alleen met je hoofd te volgen. Je kunt je ook laten raken door een stem, een beweging, een klank of een stilte.” Net als tijdens een meditatie of ritueel gaat het niet alleen om wat er wordt verteld, maar vooral om wat je zelf ervaart. “Je wordt uitgenodigd aanwezig te zijn bij wat zich aandient. Misschien voel je verdriet of angst, maar het kan ook bevrijding, verwondering of levenslust zijn.”Wat kunnen bezoekers muzikaal en theatraal verwachten?
Voor Dansen met de Dood slaan de TreSonanz-zangeressen Christina Völtl en Natascha Morsink de handen ineen met een uitzonderlijk groot ensemble. Aan de voorstelling werken 44 koorzangers mee, evenals Duo de Thuiskomst, met Ellen Zijm en Helena Sousa-Estévez op accordeon en Quirine van Hoek op viool. Hugo Pereira verzorgt het slagwerk. Daarnaast zijn er tien jonge professionele dansers onder leiding van choreograaf Niek Wagenaar. Regisseur Sjoeke-Marije Wallendal brengt al deze stemmen, instrumenten, lichamen en bewegingen samen tot één zintuiglijk geheel. “Het is ons meest ambitieuze project tot nu toe. Door de indrukwekkende klassieke muziek, de energie van de dansers en de bijzondere kerkgebouwen hopen we een wereld te creëren waarin bezoekers niet alleen over de dood nadenken, maar het thema werkelijk kunnen ervaren.”Wat hoop je dat mensen na afloop mee naar huis nemen?
“Dat de dood misschien iets minder ver weg of angstaanjagend is geworden. Maar vooral dat mensen intenser naar hun eigen leven kijken. Wat is op dit moment werkelijk belangrijk? Aan wie wil je aandacht geven? Wat stel je steeds uit? Als de voorstelling zulke vragen wakker maakt, is er iets wezenlijks gebeurd.” Misschien is Dansen met de Dood daarmee uiteindelijk vooral een voorstelling over het leven. Want wie de vergankelijkheid werkelijk onder ogen ziet, ontdekt mogelijk ook hoe bijzonder het is om hier nu te zijn. Opvallend genoeg valt de voorstellingsreeks ‘toevallig’ samen met de op 5 november startende nieuwe onlinecursus van Zen.nl: Zenvol tot in de dood. Ook daarin staat de vraag centraal hoe het besef van ouder worden, ongemak en sterfelijkheid kan bijdragen aan een bewuster en gelukkiger leven. Theater en meditatie kiezen verschillende ingangen, maar nodigen beide uit om de dood niet weg te duwen en juist daardoor intenser te leven.Speeldata
Dansen met de Dood is in november 2026 te zien in de Oude Kerk in Rotterdam, de Lutherse Kerk in Den Haag en de Nieuwe Kerk in Delft. Meer info en tickets vind je op de website van de website van Tresonanz.Aanbevolen links:
→ Abonneerpagina
→ Zen Incompany
→ Zen.nl winkel
ZenActueel nieuwe artikelen
Trots, verwaandheid of goddelijk?
Van dagdromen naar het nu
De boom gaat dood
Zenvol leiderschap, de kunst om bij jezelf te blijven
Politiek, niet over links, niet over rechts