ZenActueel:
Iedere dag inspiratie voor een zenvol leven
Schoonheidsidealen versus duurzaam geluk
De valkuil van perfectie
Perfectionisme lijkt soms op een streven naar kwaliteit, maar in de kern is het een vorm van angst: de angst niet goed genoeg te zijn, niet geliefd, niet gezien. Als de buitenwereld bepaalt hoe jij moet zijn, is er nauwelijks ruimte voor eigenwaarde. De blik van de ander wordt dan belangrijker dan je eigenwaarde. Zen laat een radicaal ander perspectief zien. Niet door te zeggen dat het uiterlijk geen rol speelt, maar door te laten ervaren dat je identiteit niet samenvalt met je uiterlijk. Wanneer je regelmatig mediteert, zie je dat gedachten over schoonheid ook maar illusies zijn.Zen en schoonheid
Toch speelt schoonheid wel degelijk een rol in de zentraditie. Denk aan esthetiek, eenvoud, asymmetrie, de imperfecties die een voorwerp juist karakter geven. In wabi-sabi, de Japanse waardering van vergankelijkheid, is schoonheid altijd verbonden aan iets dat slijt, barst, vervaagt. Het is zoals Leonard Cohens vanuit zijn jarenlange ervaring met zenmeditatie zong: ‘“There is a crack in everything, that’s how the light gets in.”. In deze opvatting zijn slijtage en rimpels een uitdrukking van echtheid. Wanneer we ophouden te streven naar perfectie, houden we op met vechten tegen wie we in wezen gewoon zijn.De wereld verzachten door anders te kijken
De beauty bias verdwijnt niet vanzelf. Maar regelmatig mediteren helpt je het enige dat we echt in handen hebben: onze denken over onszelf en de wereld. Hoe we kijken bepaalt wat we zien. En hoe we kijken naar anderen bepaalt wat zij durven laten zien. Wie met aandacht kijkt, ziet niet alleen het uiterlijk. Je ziet iemands menselijkheid, de kwetsbaarheid, de historie, de kracht. Je ziet dat iedereen onderweg is.Tot slot
Onderzoek laat zien dat we ongelukkiger worden door onrealistische idealen, terwijl mensen die regelmatig mediteren het omgekeerde rapporteren. Ze worden gelukkiger met wat er is. Je wordt blij met de schoonheid van je hart en voelt dat die dan precies op het goede moment, mooi en ritmisch laten. Voor het voelen van je hart heb je geen spiegel nodig, maar moet je wel regelmatig even stil zitten en luisteren.Samenhang met de groeiende vraag naar plastische ingrepen
Verschillende recente onderzoeken laten zien dat de genoemde maatschappelijke trends, zoals stijgende eenzaamheid, dalend welzijn en toenemend perfectionisme bijdragen aan een groeiende vraag naar cosmetische en plastische ingrepen, vooral onder jongvolwassenen. 1. Perfectionisme als directe voorspeller Onderzoek in de klinische en sociale psychologie toont dat vooral sociaal voorgeschreven perfectionisme sterk samenhangt met het verlangen het eigen uiterlijk te corrigeren. Mensen die het gevoel hebben niet te voldoen aan externe normen rapporteren een grotere interesse in cosmetische chirurgie (o.a. Flett, Hewitt & collegae; Menzel & Levine, 2011). 2. Eenzaamheid en dalend welzijn als indirecte factoren Studies in het veld van lichaamsbeeld en mentaal welzijn laten zien dat gevoelens van eenzaamheid, lage zelfwaardering en dalende tevredenheid met het leven samenhangen met een verhoogde focus op uiterlijk als compensatiestrategie. Jongeren zoeken vaker naar ‘controle’ en ‘verbetering’ via uiterlijke verandering wanneer het innerlijke welbevinden onder druk staat (APA-rapporten; Tiggemann & Zaccardo, 2018). 3. Sociale media en normdruk Het werk van prof. Jean Twenge koppelt de toename in mentale druk bij jongeren expliciet aan digitale omgevingen. Deze platforms versterken vergelijkingsgedrag en idealisering van uiterlijk. Diverse onderzoeken tonen dat intensief gebruik van visueel gerichte apps (Instagram, TikTok, Snapchat) samenhangt met een grotere wens tot cosmetische aanpassing (Fardouly et al., 2015; APA 2023). 4. Marktontwikkelingen bevestigen deze trend Zowel de ISAPS Global Survey als nationale brancheorganisaties rapporteren een continue groei in niet-invasieve en cosmetisch-chirurgische procedures, met de sterkste stijging in de leeftijdsgroep 18–30 jaar. Motieven worden vaker psychologisch dan medisch van aard. De komende themadag op 15 maart gaat over Duurzaam geluk, met vier boeiende sprekers met verschillende invalshoeken. Er zijn nog enkele tickets beschikbaar. Klik hier voor meer informatie en aanmelding.ZenActueel Blog
Aanbevolen links:
Zen Incompany
Zen.nl winkel
ZenActueel nieuwe artikelen
Long Covid nieuwe inzichten
Emotionele incontinentie
Vinden wat werkelijk van waarde is
Zenvol signaal uit de wetenschap
Het dikke NU en universele wijsheid
Hoe we de wereld scheppen