ZenActueel:
Iedere dag inspiratie voor een zenvol leven
Dood op Goede Vrijdag
Over de relatie tussen Zen, Goede Vrijdag en Pasen?
Met enige weemoed denk ik terug aan mijn kindertijd en dat we met de hele familie met Pasen naar de kerk gingen. Op een prachtige melodie van Händel zong ik uit volle borst, samen met honderden kerkgangers: Nu jaagt de dood geen angst meer aan, want alles alles is voldaan. Op Goede Vrijdag wordt het lijden en sterven van Christus herdacht en met Pasen de opstanding uit de dood. Daar vangt het nieuwe leven aan. In de christelijke traditie markeert Goede Vrijdag het moment waarop alles wegvalt. Verwachtingen, zekerheden, hoop op iets dat zo succes leek. Zelfs de meest nabije leerlingen van Jezus begrijpen niet wat er gebeurt. Het verhaal bereikt een dramatisch punt waarop het oude kader geen houvast meer biedt. De discipelen blijven in grote droefheid en ontreddering achter.Goede Vrijdag en Pasen als koan
Dat is als een situatie waarin zenstudenten zichzelf kunnen voelen als hun denken stukloopt op de ondoordringbare onoplosbare muur van een koan. Het denken loopt vast. Wat eerst vanzelfsprekend leek, werkt niet meer. De gebruikelijke manieren om grip te krijgen op de werkelijkheid falen. Dat is pijnlijk. Maar precies daar begint vaak het nieuwe inzicht. Goede Vrijdag is in die zin het symbool van het moment waarop het vertrouwde zelfbeeld sterf: het moment waarop onze gebruikelijke verhalen over wie wij zijn, hoe de wereld werkt, en wat wij denken nodig te hebben, niet langer kloppen. In zen noemen we dat soms: het sterven van het oude ego of het doorzien van de constructie van het ik. Pasen symboliseert vervolgens geen terugkeer naar het oude, maar een verschijnen van iets nieuws, een andere manier van kijken. Wie de koan van leven en dood werkelijk doorziet, merkt vaak dit nieuwe inzicht niet iets toegevoegd, maar juist angst doet wegvallen. De werkelijkheid blijkt eenvoudiger dan gedacht. Koan-antwoorden zijn bijna altijd eenvoudig en voor de hand liggend, maar juist daardoor zo moeilijk vindbaar. We kijken er overheen. Waar Goede Vrijdag verwijst naar het loslaten van vanzelfsprekendheden, verwijst Pasen naar het ontdekken dat de werkelijkheid zichzelf voortdurend vernieuwt. Moment na moment. Dat is ook waarom zen zo sterk de nadruk legt op directe ervaring. Niet omdat denken verkeerd is, maar omdat denken soms onnodig een extra laag toevoegt tussen ons en de wereld om ons heen. Goede Vrijdag en Pasen kunnen zo gelezen worden als twee aspecten van één beweging: eerst het loslaten van wat we denken te moeten vasthouden en daardoor ontdekken wat er werkelijk is.De Dood op Goede Vrijdag
De aanduiding van de sterfdag van Christus als Goede vrijdag is op zichzelf al een koan. Hoezo is de dag van de herdenking van de marteldood van Christus aan het kruis een Goede Vrijdag? De kern van de christelijke uitleg is dat deze dag niet alleen wordt gezien als een tragische gebeurtenis, maar als een beslissend keerpunt dat leidt tot bevrijding, verzoening en nieuw leven. Het “goede” verwijst dus niet naar het lijden zelf, maar naar de betekenis die eraan wordt toegekend. Het is het moment waarop het oude beeld van onszelf, onze macht en succes wordt doorbroken. De dood als een symbool van uiterste kwetsbaarheid, dood als voorwaarde voor vernieuwing. Dood en leven zijn één, zoals vorm en leegte niet van elkaar te scheiden zijn en juist dat herkennen is goed en verlichtend.ZenActueel Blog
Aanbevolen links:
Zen Incompany
Zen.nl winkel
ZenActueel nieuwe artikelen
Het wonder in zen
Vlag, zen en wetenschap
Ontvangen is ook een kunst
De begrafenis die mijn leven veranderde
Een stille accountant
Woestijnsesshin