ZenActueel:
Iedere dag inspiratie voor een zenvol leven
Geen doelen meer maar vragen (deel 3 slot)
Door
Rients Ranzen Ritskes /
Zen.nl Nederland / 20 januari 2026
Let op, er zijn minder goede vragen. In mijn vorige twee artikelen (
1,
2) gaf ik als suggestie om in plaats van doelen een vraag centraal te stellen in 2026. Geen meetlat, maar een richting. Geen prestatie, maar perspectief. Dat idee blijft overeind. Alleen is er één aanvulling op eerder artikel nodig: niet elke vraag is even goed.
Een vraag klinkt misschien mooi en onbevangen, maar als je zo’n vraag een jaar lang echt centraal stelt in je leven, is het goed om te weten dat de ene vraag beter is dan de andere. In het algemeen geldt de regel: hoe opener hoe beter. Zo kun je zelfs doelen verpakken als vraag, maar dat is dus niet de bedoeling.
In de vorige artikelen gaf ik voorbeelden van goede vragen, daarom hier voor de duidelijkheid ook een paar voorbeelden van minder goede vragen:
1. Hoe krijg ik meer controle?
2. Hoe kan ik zorgzamer zijn?
3. Hoe houd ik de regie?
4. Hoe kan ik me beter laten zien?
5. Hoe zorg ik dat mensen me serieus nemen?
6. Hoe kom ik overtuigender over?
Op papier lijken dit misschien prima vragen, maar ze zijn te dualistisch en competitief en roepen misschien juist spanning op. Het ego speelt er een te grote rol in, wat ons functioneren eerder schaadt dan draagt. Minder goede vragen verhullen vaak een ongemakkelijke aanname: dat er iets fundamenteel mis is totdat het tegenovergestelde is bewezen. Groei op basis van tekort kost energie en produceert weinig vrijheid. Vaak leidt het tot vergelijken, perfectionisme en vermijding van risico’s.
Deze zes voorbeeldvragen zijn goed te herformuleren tot echte open vragen:
1. Wat is vrijheid
2. Wat is zorgzaamheid
3. Wie heeft de regie
4. Hoe laat ik mij zien
5. Neem ik mezelf serieus
6. Ben ik duidelijk
Als we een jaar lang met een vraag willen leven, dan moet die vraag ademen. Ze moet ruimte geven, geen kramp. Je merkt direct wanneer de vraag goed voelt: ze ontspant, maakt nieuwsgierig en geeft richting zonder te dwingen.
Voor alle duidelijkheid hier nog tien minder goede vragen met hun tien verbeterde varianten:
| Minder goede vraag | Betere open vraag |
| Hoe word ik beter | Wat is kwaliteit |
| Hoe voorkom ik fouten | Wat leer ik vandaag |
| Hoe krijg ik mensen mee | Wat motiveert |
| Hoe krijg ik genoeg | Waar ben ik dankbaar voor |
| Hoe houd ik alle ballen in de lucht | Wat is belangrijk |
| Hoe voorkom ik teleurstelling | Wat is geluk |
| Hoe word ik efficiënter | Wat is er nodig |
| Hoe overtuig ik anderen | Wat is waar |
| Hoe zorg ik dat ze mij waarderen | Wat is waardevol |
| Hoe voorkom ik conflicten | Wat heb ik nodig |
Als je dit lijstje zo leest merk je waarschijnlijk het verschil meteen. De eerste kolom is gericht op controle, vergelijken en dat-wat-niet-is. De tweede kolom is gericht op betekenis, waarneming en dat-wat-is. En juist daar wordt het leven interessanter. In de koantraditie zeggen we: een goede vraag wijst niet naar een uitkomst, maar naar de werkelijkheid. Het gaat niet om het antwoord, maar om het kijken.
Laat jij je dit jaar leiden door een vraag?
Lees hier de eerdere twee artikelen:
Geen doelen meer maar vragen (deel 1)
Geen doelen meer maar vragen (deel 2)
Zenvol signaal uit de wetenschap
Het dikke NU en universele wijsheid
Hoe we de wereld scheppen
Vrouwen in duistere tijden
Help kinderen niet te veel
Moet ik meebewegen?