Klik hier en ontvangons wekelijks online magazine

ZenActueel:
Iedere dag inspiratie voor een zenvol leven

Zen.nl, Zen, meditatie, leren mediteren, Rients Ranzen Ritskes, zenmeester, bevestiging, waarheid, vraag, liefdevolle aandacht, ontwikkelingsproblemen, zelfvertrouwen, relaties, compliment, gewoonte, waardering, verslaving, eigenwaarde, identiteit, prikkelen, aandacht, behoefte, hunkering, reageren, luisteren, liefde, groeien, afhankelijk, oordeel, ruimhartig

Illustratie AI gegenereerd

Heb jij bevestiging nodig?

Door Rients Ritskes / Zen.nl Nederland / 20 augustus 2026

Op een feest dat ik voor mijn vrouw Merel had georganiseerd, schoof een vriend bij ons aan tafel. Er waren veel mensen, de sfeer zat er goed in en het eten was heerlijk. Tevreden vroeg ik hem: ‘Heb ik een mooi feest voor Merel georganiseerd of niet?’ Voordat hij kon antwoorden, vroeg een collega van Merel mij: ‘Heb jij die bevestiging nodig?’ Die vraag sloeg bij mij in als een bom. Waarschijnlijk juist omdat er een kern van waarheid in zat. Mijn feestvreugde werd er niet groter van, maar de vraag gaf me wel veel stof tot nadenken. Want heb ik die bevestiging nodig? En zo ja, is het ooit genoeg?

Een baby kan zich zonder liefdevolle aandacht niet goed ontwikkelen. Kunnen ouders die aandacht niet opbrengen, dan kunnen er allerlei ontwikkelingsproblemen ontstaan. Ook volwassenen die langdurig geen erkenning krijgen, verliezen vaak hun zelfvertrouwen, worden eenzaam en geïsoleerd en kunnen psychisch ontregeld raken.

Bevestiging is de lijm van menselijke relaties. Ze zegt: ‘Ik zie je. Je bestaat. Je doet ertoe.’ Een glimlach, een luisterend oor of een eenvoudig compliment zijn geen luxe, maar een psychologische noodzaak.

Kinderen die zelf te weinig opbouwende bevestiging hebben gekregen, leren vaak ook minder goed hoe ze die aan anderen kunnen geven. Dat kan niet alleen de groei van anderen, maar ook hun eigen ontwikkeling ernstig belemmeren. Juist voor hen is daarom een eenvoudige huiswerksuggestie belangrijk: geef driemaal per dag iemand een compliment of bevestig diegene op een andere oprechte manier.

In het begin kan dat ongemakkelijk of zelfs ‘niet goed’ voelen. Meestal is dat geen teken dat het niet bij je past, maar dat je het niet gewend bent. Door het toch te doen, kan bevestigen een goede gewoonte worden. En misschien is er wel niets mooier dan anderen met jouw aandacht en waardering te helpen groeien.

Dus ja: we hebben bevestiging nodig om mens te worden en mens te blijven. En misschien moeten we haar juist daarom niet alleen leren ontvangen, maar vooral ook leren geven. Maar er schuilt ook een gevaar in.

Wanneer bevestiging een verslaving wordt

Wie zijn eigenwaarde volledig laat afhangen van de mening van anderen, geeft zijn vrijheid uit handen. Je gaat steeds meer leven naar de verwachtingen van anderen. Je wordt voorzichtig, past je aan en probeert voortdurend aardig gevonden te worden. Je identiteit wordt afhankelijk van applaus.

In de filosofie en sociale wetenschappen wordt hiervoor het woord mimesis gebruikt: de menselijke neiging om bewust en onbewust niet alleen elkaars gedrag, maar ook elkaars verlangens na te bootsen. Zodra we zien dat iets door anderen wordt gewaardeerd, gaan we het zelf vaak ook belangrijker en aantrekkelijker vinden. Zo leren we wat zogenaamd succesvol, mooi of begerenswaardig is. Vervolgens willen we graag bevestigd krijgen dat wij erbij horen.

De sociale media hebben van dit eeuwenoude menselijke mechanisme een wereldwijd verdienmodel gemaakt. Grote techbedrijven weten dat zichtbare likes, volgers en reacties onze behoefte aan vergelijking en erkenning voortdurend prikkelen. Hun platforms zijn bewust zo ontworpen dat we blijven kijken, posten en terugkomen. Niet omdat ieder afzonderlijk bedrijf ons per se verslaafd wil maken, maar omdat onze aandacht hun inkomsten oplevert. Hoe vaker wij terugkeren, hoe meer advertenties zij kunnen verkopen en hoe meer gegevens zij over ons verzamelen.

Na het plaatsen van een bericht kijken we telkens opnieuw: heeft iemand al gereageerd? En zijn het wel genoeg likes? Ondertussen zien we hoeveel waardering anderen krijgen en gaan we ons daarmee vergelijken. De ander bepaalt zo niet alleen wat wij verlangen, maar ook hoeveel bevestiging wij denken nodig te hebben.

Het verraderlijke is dat het bijna nooit genoeg is. Bevestiging werkt dan als suiker: ze geeft even een prettig gevoel, maar al snel verlang je naar meer. Eén like is fijn, tien zijn beter en honderd zijn morgen alweer gewoon. Zo kan een natuurlijke menselijke behoefte uitgroeien tot een mondiale likeverslaving, doelbewust gevoed door technologie die geld verdient aan onze hunkering naar bevestiging.

Juist daarom is meditatie zo belangrijk. Tijdens het mediteren oefen je om niet bij ieder signaal naar buiten te grijpen. Je leert de automatische neiging tot vergelijken, reageren en bevestigd willen worden eerst waar te nemen. Onder al die verlangens blijkt een stillere laag aanwezig te zijn die geen likes nodig heeft om er te mogen zijn.

En wat deed de Boeddha?

De Boeddha bevestigde mensen, maar anders dan de manier waarop wij vaak bevestiging zoeken. Hij begon ermee te erkennen dat voor iedereen (rijk of arm) het leven een uitdaging is, maar leerde ook dat ieder mens deze moeilijkheden om kan zetten in mogelijkheden, om juist op die manier steeds wijzer te worden. Hij bevestigde daarmee ieders groeipotentieel om de verlichting te bereiken, of zoals wij dat noemen, te werken aan duurzaam geluk. Boeddha wordt vaak afgebeeld met grote oren. Die symboliseren wijsheid, maar je kunt er ook het belang van goed luisteren in zien. Want aandachtig luisteren is een krachtige vorm van bevestiging: je geeft de ander het gevoel dat die gehoord en gezien wordt. Boeddha gaf bovendien leefregels die ons helpen onszelf en anderen in hun ontwikkeling te bevestigen. De belangrijkste les daarbij is misschien wel: doe wat je doet met aandacht en liefde. Daarmee bevestig je niet alleen wat je doet, maar ook jezelf. Dat versterkt het vertrouwen in je eigen weg.

Heb je al ontbeten?

In een bekende koan vraagt een monnik aan zenmeester Joshu om onderricht. Joshu vraagt: ‘Heb je al ontbeten?’ ‘Ja’, antwoordt de monnik. ‘Was dan je eetkommen af.’ Op dat moment komt de monnik tot inzicht. Joshu bevestigt hem op subtiele wijze. Eigenlijk zegt hij ‘Heb je al ontbeten? Ja? Mooi zo! Ga dan zo door en doe wat er nu gedaan moet worden. Dat is de zenweg.’

De paradox is dat we bevestiging nodig hebben om te groeien. Krijgen we voldoende bevestiging - maar ook weer niet te veel - dan worden we uiteindelijk zelfstandiger en minder afhankelijk van het oordeel van anderen. Dat is de middenweg.

Het advies is dus:
Doe wat je doet met hart en ziel, geef en ontvang bevestiging bewust en ruimhartig En word er niet te afhankelijk van. Luister aandachtig en laat merken dat je echt gehoord hebt wat de ander zei. Vaak is dat al voldoende. Want willen we niet allemaal graag gehoord worden?