whatsapp
 

 

ZenActueel:
Iedere dag inspiratie voor een zenvol leven




Zen.nl, Zen, meditatie, leren mediteren, mens, sesshin, retraite, saai, dharmawiel, boeddha, achtvoudig pad, energie, gedachten, vasthouden, loslaten, innerlijke rust, ruimte, haiku


Hoe is het om mens te zijn?



Door Arjan Bosman / Zen.nl Utrecht / 24 maart 2026

Zaterdagmiddag, de start van de sesshin (meditatieretraite). We krijgen een vraag mee: "Hoe is het om mens te zijn?" Niet ingewikkeld, denk ik. Een paar uur later zit ik met een liedje van George Michael in mijn hoofd ‘Spinning the wheel’. Ik merk irritatie - dit is niet de stilte waarvoor ik kwam. En tegelijk nieuwsgierigheid: waarom dit nummer, dat juist nu opduikt in mijn bewustzijn?

We cultiveren de stilte

De eerste uren van de sesshin voelen onwennig, zelfs met de ervaring van eerdere retraites. Mijn lijf is er, maar mijn hoofd hangt nog in de wereld die ik net verliet. Ik heb tijd nodig om de gebruikelijke handelingen los te laten, het willen praten, het checken, het doen. Langzaam, wanneer mijn lichaam en geest niet meer worden aangejaagd, kalmeer ik. Er ontstaat ruimte. Maar die ruimte vult zich niet met leegte. Ze vult zich met muziek.

Sesshin: een gezamenlijke reis

Sesshin laat zich vertalen als 'eenheid van hart'. Die eenheid ontstaat wanneer deelnemers meerdere dagen in stilte samen zitten en samenleven. Het is een gezamenlijke reis, en tegelijk maakt ieder zijn eigen reis. Je bed staat klaar, je eten wordt gekookt, er is dagelijks gelegenheid voor beweging. Je zou kunnen zeggen dat het niet ontbreekt aan een animatieteam: de zenmeester, de zendoleider, de voorzanger, de teisho-drummer. In die gezamenlijkheid dragen we elkaar. Maar wat er in mijn hoofd draait, draag ik alleen.

Open ruimte waarin alles verschijnt

Het is een misvatting dat een stilteretraite saai is en dat er niets gebeurt. Tijdens de dagelijkse teisho volgen vragen die uitnodigen tot onderzoek: "Waar is het zelf dat zich uitspreekt met 'Ik ben ik'?" en "Wie is de auteur van mijn leven?" Ik schrijf op: 'Bewustzijn is de open ruimte waarin alle dingen verschijnen'. Mooie woorden. Maar wat zich terugkerend toont in mijn open ruimte is muziek en een refrein uit de jaren negentig. Ik voel verwondering én enige wanhoop, is dit wat mijn geest te bieden heeft?

Ik ben er druk mee. Zitten in stilte wordt opnieuw zitten met een vraag. En vanuit openheid probeer ik erbij te blijven. Heb ik een bijzonder antwoord gevonden, of toch niet? In de pauze schrijf ik in mijn schriftje: 'Mens-zijn is spinning the wheel'.

Als ware het een onverwachte poort, valt me enige tijd later vanuit 'Spinning the wheel' een associatie toe met het Dharmawiel; de leer van de Boeddha verbeeld in een wiel met acht spaken die symbool staan voor het Achtvoudige Pad.

Het wiel blijft draaien

Hoe de wereld zich aan ons toont in ons bewustzijn blijft me verbazen. Het wiel blijft draaien; de dagen daarna laten de melodie en de tekst me niet meer los. Er zijn momenten dat de melodie me energie geeft tijdens de meditaties. Andere momenten zit de melodie me in de weg; er is nog zo veel anders te onderzoeken. Welke invloed heb ik bij het ontstaan en vergaan van gedachten? Met de herinnering aan de sesshin van een jaar eerder, realiseer ik me dat ik zeker een rol heb bij wat in mij gebeurt en de mate waarin gedachten zich lijken te herhalen. Of anders gezegd: 'ik gedachten vasthoud'.

De quote: 'Wat je niet loslaat, vergaat niet' laat me zien dat pijn, emoties of situaties blijven voortbestaan en energie van me blijven vragen zolang ik ze krampachtig vasthoud. Loslaten is essentieel voor mijn innerlijke rust en het creëren van ruimte. Een inzicht dat niet altijd gemakkelijk is om te ervaren, laat staan toe te passen.

Voelen en loslaten

Eerdere ervaringen met het werken met haiku brachten ongemak en weerstand. 'Dat schrijven van haiku is niets voor mij', was mijn overtuiging. En dan, halverwege de sesshin, zittend met de vraag ‘Hoe is het om mens te zijn’ komt er spontaan een antwoord op, in de vorm van een haiku:

Mens zijn is leven
Ontmoetingen met het zelf
Meer voelen de weg


Komende weeksesshins zijn:

Van 19 t/m 25 april 2026 door Yvonne Visser (nog één plek beschikbaar)
Van 25 april t/m 1 mei 2026 door Floor Rikken (nog één plek beschikbaar)
Van 28 juni t/m 4 juli 2026 door Rients Ritskes (wachtlijst)
Van 11 t/m 17 oktober 2026 door Arthur Nieuwendijk (wachtlijst)
Extra sesshin: zaterdag 17 t/m vrijdag 23 oktober door Peter van Beukelen

10 t/m 16 januari 2027 door Remko de Beer
18 t/m 24 april door Yvonne Visser
24 t/m 30 april door Floor Rikken
27 juni t/m 3 juli door Rients Ran Zen
10 t/m 16 oktober door Arthur Nieuwendijk

Vind je dit een leuk artikel? Geef het dan een hartje aub.