Klik hier en ontvangons wekelijks online magazine

ZenActueel:
Iedere dag inspiratie voor een zenvol leven

Zen.nl, Zen, meditatie, leren mediteren, vrijer, defensief

Je wordt vrijer, helderder en minder defensief

Ivar van den Bos in gesprek met Sophia Geelkerken / Incompanyzen.nl / 15 september 2026

In het kader van het komende congres over Zenvol Leiderschap op 29 september a.s. in Utrecht interviewde Ivar alvast de sprekers van die dag. Hieronder het gesprek met Sophia Geelkerken over hoe ze jaren geleden via haar werkgever (de SER) kennismaakte met zen en dat sindsdien niet meer heeft losgelaten. Lees hier waarom.

Voor meer informatie en aanmelding voor het congres Zenvol Leiderschap klik hier.

Hoe ben je met zenmeditatie begonnen?

Ik maakte in 2011 kennis met zen via de SER. Er werd vanuit de SER als werkgever destijds een korte zenmeditatie-training aangeboden. Dat sprak me meteen aan. Ik dacht: beter slapen en beter concentreren kan altijd van pas komen. Ik had toen jonge kinderen in de basisschoolleeftijd, dus het was ook gewoon een drukke periode. Het heeft me in die tijd echt geholpen en daarom mediteer ik nog steeds. En juist omdat ik zen via mijn werk heb leren kennen, vond ik het extra leuk om aan dit interview mee te doen. Het laat zien hoe waardevol het kan zijn als een werkgever zoiets aanbiedt.

Wat is voor jou het belangrijkste effect van meditatie geweest?

Het belangrijkste effect is misschien in het algemeen, maar zeker voor mij: meer zelfbewustzijn. Daardoor sta ik anders in het leven en voel meer ruimte en vrijheid. Dat werkt ook door in hoe je naar andere mensen kijkt. Als je zelfbewuster en steviger bent, voel je je minder snel aangevallen. Je kunt dan milder kijken naar een ander. Iemand die kritiek geeft, hoeft niet meteen een bedreiging te zijn. Je kunt dan eerder denken: interessant, wat raakt me hierin, wat kan ik hiervan gebruiken, en welk deel hoort misschien meer bij de ander? Daardoor wordt samenwerken gemakkelijker. Minder goed of fout, meer het besef dat er meerdere mogelijkheden zijn.

Heeft dat dus je omgang met collega’s veranderd?

Ja, zeker ook al zit het grote verschil vooral in wat het vanbinnen doet. Ik ben minder bang om fouten te maken en minder bang dat ik het niet goed genoeg doe. Daardoor stel ik me vrijer op. Wat ook echt veranderd is, is dat ik dingen eerder uitspreek. Als iemand bijvoorbeeld een termijn noemt waar ik een knoop van in mijn buik krijg, dan hield ik dat vroeger sneller voor me en dacht ik: dan moet ik maar harder werken. Nu zeg ik eerder: ik hoor je deze termijn noemen, en ik merk dat mij dat spanning geeft. Dat opent vaak het gesprek en zo kun je samen onderzoeken of iets haalbaar is of niet. Dat maakt de samenwerking beter. Je voelt je grenzen beter aan en hebt ook meer vertrouwen om die op een rustige manier te benoemen.

Is zen voor jou zweverig of juist praktisch?

Heel praktisch. Dat zeg ik ook altijd tegen mensen. Voor mij gaat het juist over hoe je omgaat met aandacht, met spanning, met communicatie en met werkdruk. Het is direct toepasbaar in het dagelijks leven en in je werk.

Ben je door meditatie anders gaan werken?

Ja, ik denk dat ik efficiënter en rustiger ben geworden. Wat ik beter kan, is kiezen: dit ga ik nu doen, de rest parkeer ik. Dat lukt natuurlijk niet altijd perfect, maar ik ben er wel beter in geworden. Ik doe meer dingen met meer aandacht, single tasking dus: één ding tegelijk, met volle aandacht. Dat maakt mijn werk overzichtelijker en efficiënter. Ik merk ook sneller wanneer irritatie of wrevel ontstaat. Dan kan ik beter onderzoeken waar dat vandaan komt en er iets constructiefs mee doen.

Ook gebruik ik het eenvoudige maar effectieve timemanagementmodel van Zen.nl. Het werken met heldere symbolen, zoals streepjes en sterretjes, maakt met weinig inspanning het werk overzichtelijk en gestructureerd. Het helpt om focus te houden, efficiënter te werken en meer rust te ervaren. Juist de eenvoud maakt dat deze methode in een drukke werkomgeving goed vol te houden is. Voor mij is dit een concreet voorbeeld van hoe zen direct toepasbare vaardigheden biedt voor de praktijk.

Hoe vertaalt zen zich verder in jouw dagelijkse werkpraktijk?

Een ding tegelijk doen is voor mij belangrijk om me niet te verliezen in de hectiek van de werkdruk. Zo probeer ik pauzes ook echt pauzes te laten zijn. Als ik mijn koffie drink, dan drink ik koffie. Niet tegelijk lezen, mailen of alweer met iets anders bezig zijn. Dat klinkt eenvoudig, maar het maakt echt verschil. En wat ik ook door zen heb geleerd is beter luisteren zonder oordeel. Dit heeft veel invloed op hoe gesprekken verlopen. Als je zonder oordeel luistert, vertellen mensen makkelijker wat ze echt bedoelen. Je kunt dan gerichter doorvragen en aannames beter boven tafel krijgen. Immers in samenwerking gaat het vaak mis doordat mensen vanuit verschillende aannames werken. Door goed te luisteren en daar vragen over te stellen, kun je die aannames gemakkelijker helder krijgen. Dan kun je ze naast elkaar leggen in plaats van er meteen een discussie van te maken. Dat helpt niet alleen in de communicatie, maar ook in de kwaliteit van het werk. Je voorkomt misverstanden en kunt sneller scherper krijgen waar het echt om draait.

Kun je kort uitleggen wat voor werk je doet?

Ik ben senior beleidsmedewerker bij de SER. Mijn werk is inhoudelijk en procesmatig faciliterend naar de leden en commissies van de SER. We bereiden vergaderingen en trajecten voor van de verschillende commissies en de raad, we werken bijeenkomsten uit en denken mee over inhoud, planning en proces. Dat betekent dat we zowel bezig zijn met feiten, analyses en voorstellen als met de vraag hoe je een bijeenkomst zo organiseert dat je de meest relevante inhoud boven tafel krijgt. Het is dus werk waarin inhoud, proces en samenwerking voortdurend samenkomen.

Wat is het belang van IncompanyZen volgens jou?

Ik vertelde eerder al zelf via het werk kennis te hebben gemaakt met zen en dat maakte het voor mij laagdrempelig om uit te proberen. Ik denk dat de mentale gezondheid en psychosociale arbeidsbelasting in veel organisaties een groot issue is. Zenmeditatie maakt mensen weerbaarder, gezonder en veerkrachtiger. Voor veel organisaties is er veel te winnen als ze daar serieus aandacht aan besteden. Niet alleen voor mensen die al zijn uitgevallen, maar juist preventief. Daar is veel winst te behalen voor mensen en organisaties. In de praktijk zie je veel mensen pas in aanraking met meditatie komen als het al niet goed met ze gaat. Dan moeten ze vanuit een dieper dal terugkomen. Terwijl juist op het werk vaak een groep aanwezig is met wie het eigenlijk best goed gaat, maar die met meditatie duurzaam stabieler en gezonder kan worden. Voor de organisatie kan het bijdragen aan minder verzuim en beter functioneren. Maar ook maatschappelijk, omdat je met zenmeditatie vaardigheden aanleert die je mentale gezondheid ondersteunen.

Wat voor vorm werkt het beste?

Dat hangt af van de organisatie. Maar persoonlijk geloof ik meer in een reeks bijeenkomsten over een iets langere periode dan in één losse trainingsdag. Mediteren leer je niet in één keer. Je moet het oefenen, ervaren en toepassen in je dagelijks leven en werk. Daar is herhaling voor nodig. Juist die opbouw maakt dat mensen de waarde echt gaan ontdekken.

Ben je achteraf blij dat jouw werkgever dit destijds aanbood?

Ja, zeker. Absoluut. Ik ben daar nog steeds blij mee. Het kwam toevallig via mijn werkgever (SER) op mijn pad en heeft veel in gang gezet. Niet alleen voor mezelf, maar ook in hoe ik werk en met anderen samenwerk. En juist omdat het via mijn werk werd aangeboden, was de stap ook kleiner. Het was ineens binnen bereik, tijdens werktijd en gefaciliteerd door de werkgever. Dat maakt het voor mensen makkelijker om het uit te proberen dan wanneer ze daar in hun eigen tijd eerst zelf naar op zoek moeten.

Wat zou je organisaties willen meegeven die hiermee aan de slag willen?

Kijk naar mentale belasting, verzuim en preventie. Daar ligt een logische en relevante ingang. Veel organisaties doen al medewerkerstevredenheidsonderzoeken of kijken naar psychosociale arbeidsbelasting. Zenmeditatie is niet iets extra’s of vrijblijvends, maar een praktische manier om mensen te ondersteunen in aandacht, weerbaarheid, communicatie en duurzame inzetbaarheid.