whatsapp
 

 

ZenActueel:
Iedere dag inspiratie voor een zenvol leven




Zen.nl, Zen, meditatie, leren mediteren, Rients Ranzen Ritskes, pijn, chronisch, overbelasting, vrouwen, willen, verwachtingen, oerbubbel, egopijn, jongleur, ballen, gezondheid, zorg, stress, uitputting, klagen, klachten, schuld, grenzen, voelen, keuzes, verantwoordelijkheidsgevoel


Jonglerende vrouwen



Door Jeanine Braat / Zen.nl Sittard Geleen / 18 juni 2026

Toen ik vandaag in ZenActueel het artikel las over chronische pijn bij vrouwen, dacht ik: dit verhaal ken ik. Niet uit de wetenschap, maar uit mijn eigen leven.

Soms kijk ik naar jonge vrouwen van nu en denk ik: hoe houden ze al die ballen in de lucht? Werk, kinderen, ouders, sociale verplichtingen, een huis, een relatie en ondertussen ook nog gezond leven, sporten en ontspannen. Dan realiseer ik me dat ik zo'n vijfendertig jaar geleden precies hetzelfde deed. En als ik om me heen kijk naar mijn (schoon)dochters en naar veel vrouwelijke cursisten, zie ik dat er eigenlijk niet zo veel veranderd is.

In zijn artikel over pijn verwijst Rients Ritskes naar uitspraken van Monique Steegers, hoogleraar pijngeneeskunde en auteur van het boek De pijnparadox. Zij beschrijft hoe pijn complex is en hoe naast lichamelijke factoren ook mentale, sociale en zingevingsaspecten een belangrijke rol spelen.

De chronische overbelasting van vrouwen wordt daarbij genoemd als een mogelijke verklaring voor het vaker voorkomen van chronische pijnklachten. Vrouwen combineren nog steeds vaker betaald werk met zorgtaken en de emotionele verantwoordelijkheid voor het goed functioneren van gezin en huishouden.

Rients stelt de vraag: "Is veel pijn niet het gevolg van dat we teveel van onszelf moeten en als maatschappij met zijn allen te veel willen?"

Ik dacht onmiddellijk: ja.

Wat erg voelt, is dat ik dit toen eigenlijk ook al wist, maar onvoldoende in staat was om al die verwachtingen langs me af te laten glijden en te voelen wat ík echt belangrijk vond en wat ík echt wilde. Wat ik wel voelde was enerzijds de druk van alle verwachtingen van buitenaf en anderzijds de druk van binnenuit, afkomstig van mijn oude oerbubbel van niet gezien en gehoord worden, niet erkend en gewaardeerd voelen. Dat was precies wat ik voelde bij mijn toenmalige partner.

Egopijn

Ik had duidelijk last van egopijn. Mijn ego voelde zich afgewezen, ook al was ik me daar toen niet bewust van. Om van die pijn af te komen en me wel gezien en gehoord te voelen, en vooral erkend en gewaardeerd, ging ik steeds meer mijn best doen om als een volleerd jongleur alle ballen zo hoog mogelijk te houden en te voldoen aan al dat moeten en onbewuste willen. Daardoor ging ik steeds verder over mijn fysieke en emotionele grenzen heen.

Ballen

Wat waren die ballen dan zoal die ik, maar ook veel andere vrouwen, hoog moest houden?

Als moeder van twee kinderen was er naast het gebruikelijke zorgen en verzorgen natuurlijk ook steeds nieuwe kleding nodig wanneer ze weer eens een groeispurt hadden doorgemaakt. Op de een of andere manier waren er in die tijd maar weinig vaders die dergelijke taken op zich namen. Er waren tandartsbezoeken, consultatiebureaus, zwemlessen en later sportclubs. Er moesten traktaties worden bedacht, kinderfeestjes georganiseerd en eindeloos heen en weer worden gereden.

De school deed regelmatig een beroep op ouders. Zonder ouderparticipatie konden veel activiteiten niet doorgaan. Dus was ik voorleesmoeder, knutselmoeder of overblijfmoeder.

Daarnaast was er de praktische en emotionele zorg voor twee ouders die om de beurt gingen kwakkelen met hun gezondheid.

Ik werkte ongeveer dertig uur per week in de zorg, een sector die niet geheel vrij was van stress - om het voorzichtig uit te drukken - met fusies, bezuinigingen en verhuizingen.

Mijn partner bouwde een eigen zaak op en samen waren we een oude boerderij aan het opknappen. Dat klonk romantisch, maar gebeurde vooral zonder geld.

En daarnaast wilde ik natuurlijk ook het huis en de tuin een beetje op orde houden, verantwoord leven, gezond eten, eigen fruit telen, een leuke partner zijn, aandacht hebben voor familie en vrienden en er ook nog een beetje verzorgd uitzien.

Slapen? Uhh...

Als ik eraan terugdenk kan ik de uitputting bijna weer voelen. En dat allemaal zonder sociale media.

Klagen

Eigenlijk had ik niets te klagen. Mijn partner was parttime thuis, had drie papadagen per week, kookte meestal en had gouden handen als doe-het-zelver. Zo'n partner had niet iedere vrouw. Bovendien leek het allemaal vanzelfsprekend. Vrijwel alle vrouwen om mij heen waren aan het jongleren. Daar kwam nog bij dat ik van huis uit had meegekregen: "Klagen doe je maar in de kerk" en "Van hard werken ga je niet dood." Mijn ouders hadden de oorlog meegemaakt.

Dus klaagde ik niet.

Klachten

Maar er waren wel klachten. En schuldgevoelens. Klachten als chronische hoofdpijn, gewrichtspijn en uiteindelijk een hernia waardoor ik letterlijk werd geveld. Pas veel later zag ik de symboliek daarvan in. Of zoals Rients schrijft: "Mijn lichaam was niet kapot, het gaf een signaal af."

Maar zodra het met behulp van pijnstillers weer een beetje ging, ging ik weer door. Want overal is weleens wat. Niet zeuren. Door. Kinderen, ouders, collega's en cliënten hadden mij allemaal nodig, zo dacht ik. En zo denderde ik keer op keer over mijn eigen grenzen heen. Eigenlijk voelde ik die grenzen nauwelijks meer. De schuldgevoelens maakten het extra ingewikkeld. Schuldig tegenover mijn kinderen als ik moest werken. Schuldig tegenover mijn werk als ik thuis moest zijn. Schuldig tegenover familie en vrienden als ik ergens anders nodig was. Moeten en willen liepen volledig door elkaar.

Regelmatig vielen er dan ook ballen uit de lucht die ik niet meer kon vangen.

Minder ballen

Totdat ik in aanraking kwam met zenmeditatie. Ik leerde voelen. Ik leerde mijn grenzen voelen. Ik leerde ontdekken wat voor mij belangrijk is en wat ik werkelijk wil. Ik leerde keuzes maken zonder voortdurend schuldgevoelens. En als ik druk van buitenaf of van binnenuit voel, dan is er altijd mijn meditatiekussen waarop ik de tijd neem om goed te voelen. Ook mijn zencoach was van groot belang daarbij. Die versnelde het bewustwordingsproces.

Ik leerde met veel minder ballen te jongleren. Dat maakt het leven lichter, aangenamer en vrijer. Dit is wat ik iedere vrouw gun - en overigens ook iedere man - of je nu buitenshuis werkt, moeder bent of niet. En daarom geef ik met veel liefde en overtuiging les in zenmeditatie.

Want dat er nog steeds jonglerende vrouwen met veel te veel ballen in de lucht zijn, blijkt niet alleen uit wat ik zie bij mijn (schoon)dochters, maar ook uit wat ik al jaren iedere week tegenkom in mijn lesgroepen.

Vrouwen van dertig, veertig, vijftig of zestig-plus die worstelen met chronische pijn, zowel fysieke pijn als egopijn. Niet alleen door hormonen of hersenwerking, maar ook door maatschappelijke verwachtingen, een groot verantwoordelijkheidsgevoel en de neiging om beter voor anderen te zorgen dan voor zichzelf.

Misschien is de vraag daarom niet hoe we nog beter kunnen jongleren. Misschien is de vraag hoeveel ballen we eigenlijk werkelijk in de lucht willen houden.

Komende weeksesshins zijn:

Van 28 juni t/m 4 juli 2026 door Rients Ritskes (nog één plek beschikbaar)
Van 11 t/m 17 oktober 2026 door Arthur Nieuwendijk (nog één plek beschikbaar)
Extra sesshin: zaterdag 17 t/m vrijdag 23 oktober door Peter van Beukelen (nog 2 kamers vrij)

10 t/m 16 januari 2027 door Remko de Beer
18 t/m 24 april door Yvonne Visser
24 t/m 30 april door Floor Rikken
27 juni t/m 3 juli door Rients Ran Zen
10 t/m 16 oktober door Arthur Nieuwendijk

Zen.nl, Zen, meditatie, leren mediteren, Rients Ranzen Ritskes, zenmeester, ego, pijn, Boeddha, angst, zelfmedelijden, boosheid, aangevallen, zelfbeeld, afgewezen, identiteit, Arthur Schopenhauer, lijden, Japan, sesshin, ziek, signaal, willen, grenzen, klagen, stress, zenuwstelsel, verlichting