ZenActueel:
Iedere dag inspiratie voor een zenvol leven
Leren kijken in Kyoto
Door Jeroen Verstappen /
Zen.nl Arnhem /
Zen.nl Nederland / 10 maart 2026
Voor mij is geen steen meer dezelfde sinds ik mee ben geweest op de Zentuinen studiereis naar Japan. De schoonheid en rust die ik daar heb leren kennen, ervaar ik sindsdien veel vaker in mijn leven. Aldus een van de deelnemers aan de afgelopen Zentuinen studiereis.
De volgende reis staat gepland voor november 2026.
Enkele jaren verzorgde ik de zentuin in het centrum van Nijmegen. Ik verwijderde onkruid en harkte patronen in het grind. Eenvoudig werk, en een oefening in aandacht. Ieder steentje telt. Wanneer mijn concentratie verslapt, zie ik dat terug in de lijn.
Ik werd geraakt door de magie van de zentuin: hoe grind en steen kunnen vertragen, hoe leegte iets zichtbaar maakt. Die fascinatie bracht mij naar Japan. Ik wilde de zentuinen in hun oorsprong ervaren en onderzoeken wat zij mij nog meer konden leren.
In Kyoto werd mijn persoonlijke ervaring geplaatst in een bredere geschiedenis. Wat wij in het Westen vaak een “zentuin” noemen, blijkt historisch gezien gelaagder. De directe koppeling tussen rotstuinen en Zen als religieuze uitdrukking is relatief jong. Middeleeuwse tuinen ontstonden binnen een culturele traditie waarin Chinese landschapsschilderkunst, poëzie en verfijnde smaak samenkwamen.
Tegelijk werd duidelijk dat wat wij als rust ervaren, zorgvuldig is ontworpen. Diepte en perspectief worden bewust opgebouwd. Een kleine binnenplaats kan aanvoelen als een uitgestrekt landschap. Verticale rotsen suggereren bergen, grind wordt zee, zichtlijnen leiden het oog naar achteren. Fysieke ruimte wordt psychologische ruimte.
Onder deze esthetiek ligt nog een diepere laag. Naast het boeddhisme leeft in Japan het shintoïsme, waarin de natuur als bezield (Kami) wordt ervaren.
Kami verwijst niet simpelweg naar “god”, maar naar een levende kracht die aanwezig is in bergen, bomen en rotsen. De mens staat niet boven de natuur, maar maakt er deel van uit.
Dat perspectief verandert het kijken.
Bij Ryoan-ji zaten we in stilte tegenover vijftien rotsen. Juist daardoor gebeurt er iets. Wat wij “Zen” noemen, ligt misschien minder in het ontwerp dan in de ontmoeting. De leegte wordt een spiegel van de ziel.
Wat zie jij in de tuin?
Een zee met eilanden.
Een tijger die een rivier oversteekt.
Bergen in de mist.
Of gewoon stenen.
Wat mij in Nijmegen trof, kreeg in Kyoto meer diepte.
De tuin creëert open ruimte, meditatie verfijnd aandacht en het shintoïsme plaatst ons midden in een bezielde natuur.
Ruimte, aandacht en bezieling bleken geen theorie, maar een uitnodiging om anders te kijken.
In november 2026 keren we terug naar Kyoto om deze oefenweg opnieuw te betreden. Er zijn nog drie plaatsen beschikbaar.
Wie zich aangesproken voelt om anders te leren kijken, is van harte welkom.
Meer informatie en aanmelding:
https://www.zen.nl/vakantie/studiereis-zentuinen
Waar geloof jij echt in?
Idealisten onder ons, houdt vol!
Zen en niet weten wat je ziet
Succes en duurzaam geluk
Meditatie en EQ
Bubbels doorgeven