ZenActueel:
Iedere dag inspiratie voor een zenvol leven
Zenvol signaal uit de wetenschap
Stress is niet het probleem
Stress - zo stelt dit rapport - is niet per definitie iets negatiefs. Een beperkte mate van spanning kan zelfs functioneel zijn. Het houdt ons alert, scherpt de aandacht en vergroot de productiviteit. Dit wordt in de wetenschap eustress genoemd, stress die ons helpt om aanwezig en betrokken te blijven. Het probleem ontstaat wanneer stress chronisch wordt. Wanneer spanning zich opstapelt, geen rustpunt meer kent en ons zenuwstelsel voortdurend in de hoogste versnelling blijft staan. Dan verandert eustress in distress en ondermijnt zij zowel onze mentale als lichamelijke gezondheid. Velen komen een introductiecursus bij Zen.nl volgen vanuit de ervaring van chronische stress. Het lichaam staat steeds op scherp, de geest blijft malen, slapen en rust vinden worden moeilijker en moeilijker.De gevolgen van chronische belasting
Het consensusrapport is hier helder over. Langdurige psychische en mentale stress tast concentratie en besluitvorming aan, vergroot de kans op fouten en ongelukken en verhoogt het risico op angst, depressie en lichamelijke klachten. Stress is niet langer alleen een persoonlijk probleem, maar inmiddels een groot maatschappelijk gezondheidsvraagstuk. Juist daarom is het opmerkelijk dat het rapport zo expliciet pleit voor eenvoudige, goedkope en laagdrempelige interventies. Geen complexe technologie of dure behandelingen, maar structurele aandacht voor beweging, voeding, sociale steun en meditatie.Meditatie als tegenkracht
In statement 58 wordt meditatie niet gepresenteerd als bijzaak, maar als een volwaardige strategie voor stresshantering en welzijn. Regelmatige meditatie, yoga en andere ontspanningstechnieken helpen het zenuwstelsel tot rust te brengen, vergroten veerkracht en maken dat stress eerder wordt herkend en zo erger wordt voorkomen. Zoals wij zeggen: zen is Leren voelen wat je wilt voelen. Niet door stress te bestrijden, maar door haar te voelen op het moment dat zij ontstaat. In het lichaam, in de adem, in de onrust van de geest en er meteen op kunnen reageren.Niet minder doen, maar anders aanwezig zijn
Het rapport pleit niet voor een stressvrij leven. Dat zou een illusie zijn. De boodschap is subtieler: leer omgaan met spanning voordat zij bezit van je neemt. Dat vraagt geen terugtrekking uit het leven, maar een andere manier van aanwezig zijn. Zazen, wandelen, yoga of eenvoudige ademhalingsoefeningen zijn geen technieken om jezelf te verbeteren. Het zijn manieren om terug te keren naar directe ervaring, nog vóór stress een verhaal wordt waar we in vastlopen.Zen als praktische levenskunst
Wat deze internationale publicatie wetenschappelijk onderbouwt, herkennen veel zenbeoefenaars uit ervaring. Wie regelmatig zit, merkt dat spanning sneller wordt opgemerkt. Niet opgelost, niet weggedrukt, maar gezien. En wat gezien wordt, hoeft minder hard te schreeuwen. In die zin sluit dit consensusrapport naadloos aan bij een oud zeninzicht: welzijn ontstaat niet door controle, maar door aandacht. Meditatie is dan geen ontsnapping aan de wereld, maar een training om er werkelijk in te staan. De kern van statement 58 is: zorg voor jezelf is geen luxe of individuele hobby, maar een noodzakelijke basisvaardigheid. Voor onze eigen gezondheid, en voor die van de samenleving als geheel.Statement 58 (letterlijke vertaling)
Effectieve strategieën voor het omgaan met psychische en mentale stress en het bevorderen van algemeen welzijn zijn onder meer: regelmatige lichaamsbeweging, sport en oefening; het beoefenen van meditatie, yoga of andere ontspanningstechnieken; het onderhouden van een gezond voedingspatroon; het zoveel mogelijk beperken van blootstelling aan situaties van negatieve stress en druk; en het zoeken van sociale steun. (Consensus statement 58 uit: Wirnitzer et al., 2025, Frontiers in Nutrition)Hoe meditatie genoemd wordt
Opvallend aan dit consensusstatement is dat meditatie niet wordt genoemd als spirituele of aanvullende praktijk, maar als een concrete, effectieve strategie voor stressregulatie en welzijn. Meditatie richt zich direct op het zenuwstelsel en het vermogen om spanning tijdig waar te nemen, voordat deze chronisch wordt. Daarmee ondersteunt zij precies wat in dit rapport centraal staat: het versterken van veerkracht en zelfregulatie, in plaats van het achteraf bestrijden van klachten. Wat in zen al eeuwen als oefening wordt doorgegeven, krijgt hier expliciet erkenning als basisvaardigheid voor mentale gezondheid.ZenActueel Blog
Aanbevolen links:
Zen Incompany
Zen.nl winkel
ZenActueel nieuwe artikelen
Het dikke NU en universele wijsheid
Hoe we de wereld scheppen
Geen doelen meer maar vragen (deel 3 slot)
Vrouwen in duistere tijden
Help kinderen niet te veel
Moet ik meebewegen?