Klik hier en ontvangons wekelijks online magazine

ZenActueel:
Iedere dag inspiratie voor een zenvol leven

Zen.nl, Zen, meditatie, leren mediteren, zenmeester, sesshin, Peter van Beukelen, leeruitdaging, onrust, verwachtingen, bubbels, zenleraar, onzekerheid, stress, gezondheid, carrière, dankbaarheid, levenskunst, vrijheid, geluk, volheid, aandacht

Na dertig sesshins

Redactie ZenActueel in gesprek met Peter van Beukelen / Zen.nl Utrecht / 15 september 2026

Van zaterdag 17 tot en met vrijdag 23 oktober 2026 begeleidt zenmeester Peter van Beukelen zijn derde sesshin. Hoewel hij inmiddels als deelnemer zeker dertig sesshins heeft gedaan, maakten de laatste twee evenveel indruk als de eerste. De redactie sprak met Peter, over de derde sesshin die hij binnenkort gaat geven.

Hoeveel sesshins heb je inmiddels gedaan?

„De tel ben ik een beetje kwijtgeraakt, maar het moeten er zeker dertig zijn. Toch maken de laatste sesshins weer bijna evenveel indruk op mij als de eerste. Dat komt doordat ik de laatste twee voor het eerst als zenmeester heb begeleid.”

Was dat na zoveel ervaring nog spannend?

„Zeker. Mijn eerste sesshin als zenmeester was zeker net zo spannend als mijn allereerste sesshin in 1999. En dat is eigenlijk precies de bedoeling. Een sesshin blijft een fantastische leeruitdaging, omdat je rol zich steeds verder ontwikkelt.”

Hoe ziet die ontwikkeling eruit?

„Tijdens je eerste sesshins ben je vooral deelnemer. Je mediteert veel, houd je aan het zware programma en wordt daarbij onvermijdelijk geconfronteerd met jezelf. Urenlang stilzitten op de grond maakt zichtbaar wat je in het dagelijks leven gemakkelijk kunt ontwijken: onrust, verwachtingen, irritaties, onzekerheden en vastgeroeste ideeën. Bij Zen.nl noemen we dit onze bubbels.

Door te mediteren leer je die bubbels steeds beter herkennen en er minder automatisch naar te handelen. Je ruimt als het ware je eigen innerlijke huis een beetje op. Daardoor ontstaat meer ruimte om beter om te gaan met de uitdagingen van het leven.”

Maar op een gegeven moment verandert je rol?

„Ja. Als zenleraar krijg je tijdens een sesshin steeds meer taken en verantwoordelijkheden. Je helpt bij de praktische organisatie, begeleidt meditaties en ondersteunt deelnemers. Vervolgens kun je assistent van de zenmeester worden. Dan zit je niet meer alleen met je eigen bubbels, maar ook met die van anderen.”

Wat betekent dat tijdens het mediteren?

„Natuurlijk mediteer je zelf tijdens de sesshin ook nog steeds vele uren per dag. Maar terwijl je zit, voel je ook de verantwoordelijkheid voor iedereen in de zendo. Wie heeft het moeilijk? Wie vraagt te veel van zichzelf? Wie probeert misschien onder de oefening uit te komen? En dat roept allemaal gedachtes en gevoelens bij je op. Want ook het begeleiden van anderen zorgt weer voor nieuwe bubbels. Misschien wil je iemand te snel helpen, voel je je te verantwoordelijk of twijfel je of je het wel goed doet. Ook dat is waardevolle oefenstof.”

Verandert daarmee ook de essentie van een sesshin?

„Nee, de essentie blijft in iedere fase hetzelfde: leren beter om te gaan met de uitdagingen van het leven. Eerst gaat het vooral om je eigen bubbels en uitdagingen. Als je daarin voldoende ervaring hebt opgedaan, kun je anderen steeds beter in hun leerproces faciliteren. Dat klinkt misschien alsof je op een gegeven moment zelf ‘klaar’ bent. Mijn ervaring is precies het tegenovergestelde. Iedere nieuwe verantwoordelijkheid brengt nieuwe onzekerheden en daarmee nieuwe mogelijkheden om te leren.”

Je bent inmiddels 78. Hoe is het om nu als zenmeester een sesshin te leiden?

„Ik vind het een grote eer om een week lang zoveel mensen in dit proces te mogen begeleiden. Aan het begin van mijn wetenschappelijke carrière had ik nooit kunnen vermoeden dat ik dit ooit zou doen. En toen ik in de jaren negentig door grote stress en gezondheidsproblemen met zen begon, al helemaal niet. Mijn dankbaarheid daarover is groot. De missie van Zen.nl om zoveel mogelijk mensen faciliteren in duurzaam geluk, is in de loop der jaren helemaal mijn eigen missie geworden.”

Waarover gaan je teisho’s tijdens deze extra sesshin?

„Mijn teisho’s, de lezingen tijdens een sesshin, staan in het teken van gelatenheid en geluk. Ter voorbereiding verdiep ik mij onder meer in het werk van de Duitse filosoof Wilhelm Schmid. Hij schrijft niet over abstracte filosofische systemen, maar over levenskunst: hoe kunnen filosofische inzichten ons helpen om het leven zoals het werkelijk is beter te leven?”

Wat spreekt je aan in zijn ideeën over gelatenheid?

„Gelatenheid betekent bij Schmid niet dat je alles maar passief over je heen laat komen. Het is het vermogen om niet voortdurend in gevecht te zijn met de werkelijkheid. Je leert beter onderscheiden wat je kunt veranderen en wat niet, je verwachtingen bij te stellen en ruimte te laten voor de grilligheid van het leven. Vooral bij het ouder worden kan die houding veel vrijheid geven.”

En wat schrijft hij over geluk?

„Ook daarover schrijft hij verrassend nuchter. Wie voortdurend een aangenaam en probleemloos leven nastreeft, kan juist ongelukkig worden. Geluk bestaat niet alleen uit prettige gevoelens. Er is ook het geluk van de volheid: een leven waarin vreugde en verdriet, succes en mislukking, gezondheid en ongemak naast elkaar mogen bestaan. Juist doordat niet alles vanzelf gaat, kan het leven diepte en betekenis krijgen.”

Hoe sluiten deze thema’s aan bij een sesshin?

„Een sesshin is niet bedoeld om een week lang in een gelukzalige toestand te verkeren. Je oefent om alles wat zich aandient met aandacht tegemoet te treden: rust en onrust, pijn en plezier, helderheid en verwarring. Zo ontstaat een duurzamer geluk, dat minder afhankelijk is van de toevallige omstandigheden van het moment. En of dit nu je eerste sesshin wordt of je dertigste: er valt altijd iets nieuws te leren. Ik verheug mij erop om deze bijzondere week weer samen met alle deelnemers vorm te geven.”

De extra sesshin onder leiding van zenmeester Peter van Beukelen vindt plaats van zaterdag 17 tot en met vrijdag 23 oktober.