ZenActueel:
Iedere dag inspiratie voor een zenvol leven
© foto Robert van Hall
Wat te doen in een wereld vol onrecht?
Door
Rients Ranzen Ritskes /
Zen.nl Nederland / 21 april 2026
Zondag 15 maart sprak filosoof Marjan Slob voor 120 zenleraren en zencoaches in opleiding in Nijmegen over een vraag die velen herkennen: wat doe je als je niet bij machte bent om het onrecht, de uitbuiting en het verlies aan biodiversiteit in de wereld te stoppen?
Hieronder lees je een samenvatting van haar lezing.
En klik hier om haar hele inleiding op YouTube te zien.
Als vertrekpunt nam ze het korte verhaal
Aljosja de Pot van Tolstoj. Opvallend was dat Slob dit verhaal niet benaderde als een tekst met één juiste interpretatie, maar meer als een
koan: een verhaal dat je niet oplost, maar dat je onderzoekt en dat je denken oprekt.
Hoofdpersoon Aljosja lijkt het leven gelaten te ondergaan. Hij klaagt niet, verzet zich niet en voegt zich naar zijn omstandigheden. Vaak wordt dit gelezen als spirituele berusting: het leven is goed zoals het is.
Maar juist vanuit de koan-benadering ontstaat er ruimte voor twijfel. Is dit werkelijk wijsheid? Of wordt berusting hier een vorm van passiviteit - of zelfs lafheid - wanneer iemand niet opkomt voor wat hij liefheeft?
Slob kantelt het perspectief. Niet door een definitief antwoord te geven, maar door een ander beeld naast het verhaal te creëren: dat van een klein musje dat uit zijn snavel druppels water uitgiet op een brandend bos. Objectief gezien is dat zinloos. Maar het musje handelt niet vanuit effectiviteit, maar vanuit liefde.
Daarmee verschuift de vraag. Niet: heeft mijn handelen zin? Maar: handel ik in lijn met wat ik liefheb?
In een wereld waarin het lijden vaak te groot is om op te lossen, blijft er altijd één mogelijkheid open: handelen vanuit betrokkenheid, zonder een verlies- en winstrekening op te maken.
Berusten betekent dan niet dat je niets doet. Het betekent dat je accepteert dat je de wereld niet volledig kunt veranderen, terwijl je tegelijkertijd niet ophoudt met handelen.
Voor de zenpraktijk is dat een herkenbare beweging. Ook in meditatie leren we aanwezig te zijn bij wat er is, zonder weg te kijken en zonder iets direct te willen oplossen. Vanuit die aanwezigheid ontstaat handelen - niet vanuit onrust, maar vanuit helderheid.
Of, in de geest van Slobs lezing: je kunt handelen vanuit betrokkenheid.
De koan die je leven openbreekt
Pelgrimstocht 2026 en 2027
Mediteer zondagavond
Let op, je wordt wat je ziet
Ben je moe of denk je dat je moe bent
Jij bent je relaties