Klik hier en ontvangons wekelijks online magazine

ZenActueel:
Iedere dag inspiratie voor een zenvol leven

Zen.nl, Zen, meditatie, leren mediteren, golven, bestaan, bewustzijn, sesshin, illusie, soetra, projectie, oceaan, boeddha, taoïsme, vlot, flow, waarnemen, Rients Ritskes, perfect, zenmeester, teleurstellen, bubbels, angst, lied

We surfen op golven die niet bestaan

Door Mark Hotei Schilder / Zen.nl Rotterdam / 6 november 2026

Tijdens de afgelopen zomersesshin zong ik tijdens dokusan onderstaande lied voor Rients. De sesshin ging over bewustzijn en ik zong dit voor hem op de laatste avond van de sesshin. Na afloop vroeg hij mij om er een artikel over te schrijven, dus hierbij:

We surfen op golven die niet bestaan,
een grote illusie van komen en gaan.
Want één met de golven,
hoe ook het weer,
bestaat er geen surfer en geen surfplank meer.

Rients: “Dit lied verdient een groter publiek. En.. schrijf het artikel vooral ook over jezelf.”

Het is inmiddels alweer een paar maanden geleden. In die tijd ben ik vooral veel soetra’s gaan bestuderen, met name de Lankavatara Soetra. Die gaat over hoe onze projecties ervoor zorgen dat we steeds opnieuw in onze eigen illusies trappen.

Je zou de Lankavatara Soetra best de bubbel-soetra kunnen noemen.

In hoofdstuk twee wordt de diepste laag van de menselijke geest vergeleken met een oceaan. Onze gedachten en zintuiglijke waarnemingen zijn als golven aan het oppervlak, opgezwiept door de wind van ‘externaliteit’: het misverstand dat de dingen die we ervaren los van ons bestaan.

Maar dan maakt Boeddha het nog interessanter. Want ook dit verhaal over de oceaan en de golven moeten we volgens hem niet voor waar aannemen. Uiteindelijk zijn ook zijn woorden slechts een vlot: een middel om ons naar de andere oever te brengen. Eenmaal daar aangekomen, kunnen we het vlot weer achterlaten.

En ineens moest ik denken aan de surfplank in mijn lied.

In het Taoïsme en Zen kunnen we dat vlot als surfplank gebruiken. Je probeert de golf niet te overwinnen, maar gaat bewust op in de flow.

Als je met diepe aandacht surft, kan er een moment komen waarop je niet meer bezig bent met ik ben aan het surfen. Je gaat zo op in wat je doet dat je even lijkt te verdwijnen. Er is alleen nog het surfen.

Iets soortgelijks kan gebeuren tijdens meditatie in samadhi.

En ook die samadhi-surfplank moet je uiteindelijk loslaten.

Alles wat we waarnemen speelt zich af in de geest. Neurowetenschapper Charlotte Oomen vertelde tijdens de sesshin dat onze waarnemingen vanaf ons netvlies tot diep in ons brein steeds verder worden gekleurd en geïnterpreteerd.

En precies daar liep ik zelf tegenaan toen ik dit artikel wilde schrijven.

Rients had gezegd: schrijf het vooral ook over jezelf.

Ik wilde een goed artikel schrijven. Sterker nog: ik wilde een heel goed artikel schrijven. Ik verzamelde informatie, las soetra’s en probeerde het perfecte verhaal te maken.

Want ik wilde natuurlijk de grote zenmeester Rients niet teleurstellen.

Maar vooral wilde ik mezelf niet teleurstellen.

Als ik daaraan denk, voel ik nog steeds een soort steek in mijn borst. De angst om te mislukken.

Ik raakte zo gefixeerd op het resultaat dat ik het schrijven zelf uit het oog verloor.

Ik was aan het surfen op een golf die niet eens bestond.

Toen ik dat doorzag, ben ik gelijk gaan schrijven en nu vloeien hier de woorden zo op papier.

Niet omdat ik nu ineens buiten mijn bubbels sta. Integendeel. Mijn ideeën over bewustzijn, mijn angst om te mislukken en het beeld dat ik van mezelf heb als schrijver en zenleraar ontstaan allemaal binnen dezelfde oceaan.

En natuurlijk geldt dat ook voor dit artikel.

Wat jij hier leest, wordt opnieuw gekleurd door jouw herinneringen, verwachtingen en ervaringen. Jij maakt er weer jouw eigen verhaal van.

En dat maakt dit artikel helemaal af.

Het lied heb ik opgenomen en
klik hier om het te beluisteren in zijn oorspronkelijke versie en/of
klik hier voor een remix van Kisho.

En nu ben ik eigenlijk heel blij dat we dit allemaal anders ervaren.

Want misschien is dat wel wat ons maakt tot wie we zijn.