ZenActueel:
Iedere dag inspiratie voor een zenvol leven
Zen en geciviliseerde psychopaten
Vanuit zenperspectief
Zenfilosofie is geen psychologie en vraagt niet wat iemand ‘is’, maar wel wat iemand doet. Wat zichtbaar wordt in gedrag, keuzes en consequenties. Structureel machtsmisbruik, manipulatie en het ontbreken van verantwoordelijkheid zijn geen karakterfouten, maar het gevolg van oud en oorzaak van nieuw lijden. Redelijkheid, geduld, uitleg en goede bedoelingen blijken in die omstandigheden niet altijd goed te werken.Mededogen zonder illusies
Een hardnekkig misverstand is dat zen altijd meegaand moet zijn. Soms moet je na veel pogingen tot begrip, toch een grens trekken. Niet iedereen kunnen we bereiken met een echte dialoog. In zen is grenzen stellen geen teken van agressie, maar van helderheid. Ook degene die structureel misbruik maakt van macht en anderen schaadt, is het meest gediend bij begrenzing. Dat geldt op alle niveaus: in organisaties, de politiek, het onderwijs, de zorg en zeker ook in persoonlijke relaties. Grenzen stellen is lastig. Het voelt niet fijn en oogt niet spiritueel. Maar het is vaak de meest zorgzame keuze, voor jezelf en voor je omgeving. Bij de eerste tekenen van machtsmisbruik of geweld in een relatie, is het ook voor de agressor van belang dat de ander niet te lang wacht met weglopen en aan de bel trekken. Maar ja, wanneer trek je die grens en besluit je begrip te verruilen voor vertrek? Dat is een moeilijke keuze, maar te lang wachten is geen oplossing.De spiegel die pijn doet
Misschien is het meest ongemakkelijke inzicht dit: geciviliseerde psychopaten kunnen alleen floreren met te aardige mensen om zich heen. De zentraditie richt zich daarom niet primair op de ander, maar op onszelf. Vraag je zelf af: waarom blijf ik hier werken of vertrek ik niet uit deze relatie? Waarom rationaliseer ik gedrag dat echt niet klopt? Waarom houd ik de vrede liever intact dan de waarheid onder ogen te zien? Dat onderzoek is confronterend, maar vaak noodzakelijk. Is het omdat we gevoelig zijn voor de voordeeltjes die geboden worden? Of is het omdat we anders bang zijn helemaal alleen te komen staan? Hier raakt dit aan een eerder artikel over zen: zen als een oefening om genoeg te hebben aan jezelf. Niet om je terug te trekken uit de wereld, maar om niet te afhankelijk te zijn van goedkeuring, erkenning of behoefte aan harmonie. Wie genoeg heeft aan zichzelf, hoeft niet altijd te pleasen, niet iedereen te redden en niet altijd maar te blijven, waar grenzen worden overschreden. Zen nodigt uit tot betrokkenheid en openheid, maar niet tot naïviteit. Tot mededogen, maar niet tot het faciliteren van misbruik. Soms is weggaan zorgzamer dan blijven.Kracht
Door zenbeoefening genoeg leren hebben aan jezelf is een uitdaging, maar het vormt de veerkracht die nodig is en helpt je rechtop te blijven in deze uitdagende wereld.ZenActueel Blog
Aanbevolen links:
Zen Incompany
Zen.nl winkel
ZenActueel nieuwe artikelen
Leren van een tikfout
Zenles individueel of in de groep?
Hoe duister is de toekomst
Van overleven naar leven met Long Covid
Genoeg aan jezelf?
Met long covid minder bubbels